cước vận
Định nghĩa
- Danh từ:
- Vần ở cuối câu thơ: "cước vận" là thuật ngữ trong thi ca, chỉ vần (sự giống nhau về âm) được đặt ở cuối các dòng thơ (câu thơ), thường dùng để tạo sự liên kết và nhịp điệu cho bài thơ. Đây là loại vần phổ biến nhất trong thơ ca truyền thống, đặc biệt là thơ Đường luật.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trong thơ Đường luật, cước vận thường được đặt ở cuối các câu chẵn. (Ở thể thơ này, vần xuất hiện ở cuối dòng thơ thứ 2, 4, 6, 8.)
- Nhà thơ rất chú trọng đến cước vận để tạo âm hưởng cho bài thơ. (Tác giả tập trung vào việc chọn vần cuối để làm nổi bật giai điệu.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "cước vận tương hợp": sự hoà hợp giữa các vần cuối trong bài thơ.
- Bài thơ này có cước vận tương hợp, tạo nên sự mượt mà. (Các vần cuối của các câu thơ ăn khớp với nhau, khiến bài thơ dễ đọc.)
- "cước vận và yêu vận": sự phân biệt giữa vần cuối và vần ở giữa câu thơ (yêu vận).
- Trong thơ song thất lục bát, cước vận và yêu vận được sử dụng linh hoạt. (Thể thơ này kết hợp cả vần cuối và vần lưng.)
Biến thể và từ gần giống
- Vận (danh từ): vần trong thơ, sự giống nhau về âm cuối.
- Vần là yếu tố quan trọng trong thơ ca. (Vần tạo nên nhịp điệu và âm hưởng.)
- Yêu vận (danh từ): vần ở giữa câu thơ (vần lưng), trái ngược với cước vận.
- Yêu vận thường xuất hiện ở chữ thứ 6 của câu thơ trong thể lục bát. (Đây là vần nằm trong lòng câu thơ.)
Từ đồng nghĩa
- Vần chân: cách gọi khác của cước vận, nhấn mạnh vị trí ở cuối dòng thơ.
- Vần chân giúp bài thơ có kết cấu chặt chẽ. (Vần cuối tạo sự gắn kết giữa các câu.)
- Vần cuối: thuật ngữ phổ thông hơn, chỉ vần ở cuối câu thơ.
- Trong thơ lục bát, vần cuối thường là tiếng thứ 6 của câu lục và tiếng thứ 8 của câu bát. (Đây là quy tắc vần phổ biến.)
Thành ngữ liên quan
- Cước vận nhất quán: sự thống nhất về vần cuối trong toàn bài thơ.
- Bài thơ này có cước vận nhất quán, không phá vỡ quy tắc. (Tất cả các vần cuối đều tuân theo một hệ thống nhất định.)